Adelaar: Symbool van de evangelist Johannes. Symbool van de op de kerk neerdalende genade van de geest. De adelaar, 'koning van de vogels', is bekend als symbool van hemelbestormende macht en weerbaarheid.
Aesculaap: De esculaap of aesculaap is een oud Grieks symbool dat staat voor de geneeskunde. Het symbool bestaat uit een staf waarom zich een slang heenwikkelt. De slang staat in de esculaap symbool voor de genezing, omdat dit dier zijn huid kan afwerpen, hetgeen staat voor herboren worden en genezing, maar ook door zijn beet de dood kan brengen.
Duif: Symbool van liefde, onschuld en eenvoud. In de christelijke traditie is de duif symbool voor de verloste ziel van de overledene. Zittend op de grafsteen symboliseert een duif de ziel van de overledene, die krachten verzamelt voor zijn reis naar de hemel. De Heilige Geest wordt vrijwel altijd voorgesteld als een duif. Een duif met palmtak of olijftak in de snavel verwijst naar vrede
Hond: Symbool van trouw, waakzaamheid en huiselijkheid. Meestal ligt de hond aan de voeten van de dode, soms ziet men een staande hond
plaats onbekend
Lam: Symbool van reinheid en onschuld. Christelijk symbool van het Lam Gods dat de zonden van de wereld draagt, en symbool van de gelovigen en de martelaren. Het lam, afgebeeld met kruis en nimbus is het symbool van de offerdood van Christus
Leeuw: In de Europese heraldiek is de leeuw het wapendier dat naast de adelaar het meest voorkomt. Omdat de leeuw als 'koning der dieren' krijgshaftigheid en macht belichaamt, werd hij in de middeleeuwen dikwijls in wapens opgenomen. Bij middeleeuwse grafmonumenten is de leeuw vaak te zien aan de voeten van de ridder, die op zijn rug liggend is afgebeeld. De leeuw is ook het symbool van de evangelist Marcus
Pauw: Symbool van onsterfelijkheid. Vaak is ook alleen de pauwestaart afgebeeld als symbool van de heelheid van de hemel of als zonnesymbool
Pelikaan: De pelikaan, waarvan men geloofde dat deze zijn borst opende om zijn jongen met zijn eigen bloed te voeden, is een symbool van Christus die zich voor de mensheid heeft opgeofferd
Phoenix: De mytische vogel Phoenix zou zijn eigen nest verbranden, om daar als hernieuwd weer uit te verrijzen. Phoenix staat symbool voor Christus en zijn opstanding
Drieklinken, Driebergen-Rijsenburg
Slang: Door het christendom heeft de slang de rol van Satan als verleider toegemeten gekregen. Hierdoor ontstond een weinig positief beeld van een listig en sluw wezen. Van oudsher is de slang in verschillende culturen een dualistisch symbool. Enerzijds een symbool van tembare kracht, zoals in de Indische mythologie waarin Indra de slang van de chaos Vritra verslaat om het vruchtbaarheid brengende water dat deze binnenhield te bevrijden. Anderzijds is de slang in potentie gevaarlijk en vaak tevens symbool voor zowel dood of chaos alsook voor leven. De Azteekse vogelslanggod Quetzalcoatl stond voor het goede in de mens, maar een terugkeer van zijn verbanning zou het einde van de beschaving betekenen. Dichterbij huis in de griekse mytholgie, de bakermat van de westerse beschaving, representeert een slang die zich om een ei kronkelt, de wereld die wordt beschermd door de kosmische slang.
In de funeraire betekenis vinden we de positieve symboliek van de slang terug op grafmonumenten, maar ook op poortgebouwen bij begraafplaatsen. Een veel voorkomend beeld is de staartbijtende slang, de ouroboros. De slang is hier alpha en omega, het begin en het einde. Zij wijst op de begrenzing, op het feit dat alles besloten is binnen de macht van God, en op de oneindigheid. Op grafmonumenten van artsen is soms de genezende slang terug te zien in de vorm van een esculaap. Het is een oud Grieks, en voor-christelijk, symbool dat staat voor de geneeskunde. Het symbool bestaat uit een staf waar zich een slang omheen wikkelt. Het woord esculaap verwijst naar de Griekse god van de geneeskunde, Asklepios.
Stier: verwijzing naar de evangelist Lucas
Uil: De uil gold al in het oude Egypte en Indië als dodenvogel. Voor de Grieken was de uil het attribuut van de godin Pallas Athene en daarmee het symbool van (Athene's) wijsheid. De christelijke betekenis werd, omdat de uil een nachtdier is, een symbool van degenen die de duisternis liefhebben (ongelovigen, ketters en wereldwijzen) of, omdat de uil kan zien in de duisternis, een symbool van de gelouterde ziel.
Zorgvlied, Amsterdam
Vis: Ichthus, dit vissymbool is afgeleid van het Griekse woorden voor vis Ichthus. Het verwijst naar Jezus Christus "visser van mensen". De afkorting staat voor "Iesous Xristous Theos (h)Uios Soter" en betekent in het Grieks: "Jezus Christus, Gods Zoon, Redder". Ook staat de vis voor de relatie met doop en vernieuwing van het leven; wederopstanding en onsterfelijkheid.
Vleermuis: De vleermuis wordt gezien als een demonisch dier en staat voor duivel, kwaad, nacht en dood
Vlinder: Symbool van de onsterfelijke ziel. Voor christenen is de dood de overgang naar een beter leven, de verplaatsing uit dit aardse tranendal naar het hemelrijk. De vlinder staat ook symbool voor de drie stadia die de menselijke ziel doorloopt: leven, dood en wederopstanding. Daarnaast staat de vlinder ook voor de kortstondigheid van het aardse leven
Soestbergen, Utrecht
Vogel: In het algemeen zijn vogels symbool van het bovenaardse, het nauwelijks bereikbare en van de vrijheid waarnaar de ziel streeft. Sommige vogels worden ook gezien als doodsboden, bijvoorbeeld de kraai. |
