Mortuos plango - De doden beween ik

Geschreven door René ten Dam op . Gepost in Klokkenstoelen

 

Klokken hebben in de geschiedenis altijd een belangrijke rol gespeeld. Niet alleen werden klokken gebruikt om alarm te slaan, klokken bepaalden eeuwenlang het verloop van de dag. Zo werd de klok geluid als de stadspoort geopend of gesloten werd. En klonk de marktklok om het begin en het einde van de handel op de markt aan te geven. Gewijde klokken hadden een andere functie dan de wereldlijke (profane) klokken. Gewijde klokken werden enkel gebruikt door de kerkelijk overheden. Daarbij gaat het om gebruiken die we vandaag de dag nog steeds kennen, bijvoorbeeld voorafgaand aan een kerkdienst of na de inzegening van een kerkelijk huwelijk. Een bijzondere rol van de klok is weggelegd bij een begrafenis. De klok begeleidt met een traag ritme de dode naar de laatste rustplaats. Dit bijzondere gebruik is terug te voeren op het eeuwenoude ‘overluiden’, waarmee de dood van een persoon werd aangezegd. Uiteraard diende daar men daar wel voor te betalen en het werd daardoor al snel een statussymbool. Hoe belangrijker (en vooral ook hoe rijker) een familie, hoe langer het overluiden voor de dode duurde. Voor de kerk was het overluiden een belangrijke inkomstenbron.
Klokken hebben nog een belangrijke rituele betekenis, namelijk het verdrijven van boze geesten rond het kerkhof. Het traditionele Sint Thomasluiden is daar een overblijfsel van.

De dood in beeld - Staverden

Geschreven door René ten Dam op . Gepost in De dood in beeld

 

'Graf van Lenora overl. 1353 i.h. klooster te Staveren, gelegen o.h. heuveltje in den tuin v.h. kasteel te Staveren'Kasteel Staverden is één van de vele kastelen geweest van de graven,  later hertogen van Gelre. Ze woonden er niet zelf, maar verbleven er slechts sporadisch. Het kasteel en de daarbij behorende goederen werden geleend aan een leenman.
Het verhaal gaat dat het ’s nachts spookt rond het kasteel. Na twaalven doolt de ‘Zwarte vrouwe van Staverden’ rond en men kan haar horen huilen. Wie zich op dat tijdstip in de kasteeltuin begeeft, zou het wellicht niet meer kunnen navertellen…

Wie is de ronddolende vrouw? In de Staverdense Beek ligt op een klein eilandje een aanwijzing in de vorm van een gedenksteen dat het opschrift ‘Leonora 1353’ draagt.

Toegang tot de dood - Bedum

Geschreven door Leon Bok op . Gepost in Toegang tot de dood

 

Hekwerk in BedumNa de inleiding over hekwerken bij begraafplaatsen nu het eerste voorbeeld: het hekwerk bij de katholieke begraafplaats van Bedum. Geen hekwerk ter navolging maar wel een die een verhaal vertelt. De katholieke begraafplaats in Bedum dateert van 1876 en ligt achter de in 1881 door architect Tepe ontworpen kerk. De ouderdom van de begraafplaats wijst er op dat er ooit een ander toegangshek is geweest. Hoe dat er uit zag is niet bekend. We zullen het moeten doen met het huidige hekwerk. Dat is, passend in de traditie, van metaal. Maar daar houd ook elke historische verwijzing op. Het is een functioneel hekwerk dat we vooral verwachten bij een sportveld of een industrieterrein. Dergelijke hekwerken komen regelmatig voor bij begraafplaatsen en voldoen op de toegang af te sluiten. Maar wat er mist is de verwijzing naar het achterliggende terrein. Juist van een begraafplaatshek verwacht je een stuk symboliek. Verwijzingen naar de dood of het eeuwige of met een christelijke vormentaal. Kruisen of het Alpha en Omega teken, daaraan herkennen we wat er achter het hek schuilgaat. Van dat soort hekken komen in deze rubriek nog wel een aantal voorbeelden langs, maar dit soort hekken wilde ik u toch niet onthouden. Tenslotte komen dit soort hekken steeds vaker voor bij begraafplaatsen. Een nadeel is dat er verder niets over te vertellen valt.

De dood in beeld - Delft

Geschreven door René ten Dam op . Gepost in De dood in beeld

 

In 21 januari 1793 stierf de Franse koning Lodewijk XVI onder de guillotine. Zijn vrouw Marie-Antoinette onderging op 16 oktober van dat jaar hetzelfde lot. Het was het begin van de Terreur die een aanvang kreeg met de Franse Revolutie. In 1793 waren nog twee kinderen van het Franse koningskoppel in leven. De oudste, Marie-Thérèse, was jarenlang een gevangene van de revolutionairen totdat ze middels een gevangenenruil haar vrijheid zou krijgen. De jongste van de twee was Lodewijk Karel, na de dood van zijn oudere broertje de dauphin van Frankrijk, en de troonpretendent Lodewijk XVII. Hij zat met zijn oudere zusje opgesloten in de Temple, de vroegere Parijse zetel van de Tempelieren. De nieuwe machthebbers gaven de jongen, die door honderduizenden Fransen gezien werd als de nieuwe koning, een revolutionare opvoeding. Voor de revolutioneren was de jongen in de toekomst mogelijk een belangrijke pion. Echter kreeg Lodewijk Karel tuberculose en hij overleed op 8 juni 1795 in de Temple. Twee dagen later werd hij begraven op het naburige kerkhof Sainte-Marguerite. Tenminste...

Al tijdens zijn leven waren er geruchten dat de jongen uit het kasteel zou zijn ontsnapt en na zijn dood werden de geruchten alleen maar sterker. Tal van charlatans beweerden Lodewijk XVII te zijn, koning van Frankrijk. Eén van de bekenste was Karl Wilhelm Naundorff. In januari 1845 kwam Naundorff naar Nederland. Hij had op dat moment al een dubieuze carriere achter de rug. Hij kreeg een baan, maar overleed al in augustus 1845. Hij werd in Delft begraven op de toenmalige algemene begraafplaats Haagpoort. Op zijn graf de tekst 'Ici repose LOUIS XVII'...

Nieuwste reacties

  • Rene zei Meer
    Lodevicus Aliet heeft als aantekening 'Buiten Erevelden',... 1 week geleden
  • Vic Thuyns zei Meer
    Geachte dame e/o heer, ik zoek Lodevicus Aliet mijn opa... 1 week geleden
  • Rene zei Meer
    Dodenakkers.nl publiceert over Nederlandse begraafplaatsen... 2 weken geleden
  • Mir zei Meer
    Heeft er iemand verstand van begraafplaatsen in portugal? Ik... 2 weken geleden
  • Naomi zei Meer
    Inmiddels zijn de zerken verticaal geplaatst in het... 3 weken geleden
  • Leon zei Meer
    De gemeente Haarlem beschikt ongetwijfeld over een register... 4 weken geleden

Beeldbank

Tijdelijk niet beschikbaar

  • Begraafplaatsen
  • WO II
  • Crematoria

 

Foreign section

Contact

E: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.