| Home |
| Artikelen |
| Begraafplaatsen |
| Beroemde graven |
| Grafpoëzie |
| Oorlog |
| Christelijke grafsymboliek |
|
|
Anker: Symbool van de hoop, ontleend aan Hebreeën 6:19 "De hoop is het veilige en vaste anker van onze ziel". In de vroeg-christelijke tijd werd het door zijn kruisvorm een verkapt symbool van de verlossing ('crux dissimulata'). De dwarsbalk ('stok') onder de ring voor het ankertouw wekte de indruk van een kruis, dat door de onderste delen van het anker verhuld werd. In de christelijke grafsculptuur wordt het anker vaak door vissen of dolfijnen geflankeerd. (Afgebeeld in combinatie met hart en kruis, staat het symbool voor geloof, hoop en liefde.) Hart: Naast het kruis is het hart misschien wel het meest gebruikte symbool ter wereld. De betekenis van het hart als symbool verschilt per cultuur. In het westen symboliseert het hart voornamelijk de religieuze- en wereldlijke liefde, denk aan een hart met doornen of een valentijnshart. In het Oosten wordt het voornamelijk geassocieerd met intelligentie en wijsheid. In de christelijke symboliek verwijst het hart in het algemeen naar Jezus (‘het heilige hart van Jezus’) en vindt men het terug in de geopende borstkas met daarin een hart met een vlam. Er zijn ook harten met een doornenkroon of omringd door zonnestralen. (Een met doornen gekroond hart is het embleem van de Jezuïeten). In de bijbel is het hart de 'innerlijke mens': "Maar Jahwe zei tot Samuël: 'Ga niet af op zijn of zijn rijzige gestalte: hem wil ik niet. Want God ziet niet zoals een mens ziet; een mens kijkt naar het uiterlijk, maar Jahwe naar het hart." (1 Samuël 16:7). In het Nieuwe Testament bidt Paulus tot God: "moge Hij u in zijn onmetelijke heerlijkheid geven dat uw diepste wezen machtig door zijn Geest wordt gesterkt, dat Christus door het geloof woont in uw hart en dat gij in de liefde geworteld en gegrondvest blijft." (Efeziërs 3:16-17). In het funeraire gebruik komt het hart op menig grafsteen voor als symbool. Uiteraard als valentijnshart, als algemeen symbool voor de liefde en huwelijk, maar ook in combinatie met het Anker en Kruis welke samen staan voor de voornaamste christelijke deugden: geloof, hoop en liefde. Tevens symboliseert het de band met Christus. Een brandend hart verwijst naar religieuze bezieling. Kroon met kruis op palmtakken: Symbool van de koninklijke waardigheid van Christus. De palmtakken zijn een verwijzing naar de intocht in Jeruzalem Stralenkrans of nimbus: In de religieuze kunst een ring van licht om het hoofd van goddelijke of als heilig beschouwde personen. De nimbus kan verschillende vormen aannemen. De kruisvormige nimbus is gewoonlijk het attribuut van Christus. Een driehoekige nimbus, het symbool van de Drie-eenheid, hoort bij God de Vader. Een vierkante nimbus is voor kerkelijke en wereldlijke tijdgenoten, zoals pausen, keizers en stichters. De bekende cirkelvormige stralenkrans hoort in het bijzonder bij Maria, bij engelen en heiligen. Vuur: In de christelijke traditie heeft vuur een positieve- en negatieve lading. Positief omdat het bezieling symboliseert en de Heilige Geest, in de gedaante van vlammentongen bij het eerste Pinksterfeest over de apostelen uitgestort. "Er verscheen hun iets dat op vuur geleek en dat zich, in tongen verdeeld, op ieder van hen neerzette. Zij werden vervuld van de heilige Geest" (Handelingen 2:3-4). Negatief door de verwijzing naar het eeuwig brandende hellevuur. In het algemeen kan het symbool vuur gezien als een teken van overgang, transformatie, opstanding of reiniging. Dat laatste heeft bijvoorbeeld een afschrikwekkend voorbeeld in de verbranding van heksen in de Middeleeuwen. Mogelijk werd in de oudste culturen vuur gezien als een incarnatie van de zon, die dan vaak nog wordt gezien als een god. In het boeddhisme is een pilaar van vuur een symbool van de Boeddha en kan vuur als verlichting een metafoor zijn voor wijsheid. Vuur is in verschillende vormen terug te vinden in de funeraire symboliek. Er is de uitdovende toorts, als teken voor het einde van het leven, en is er bijvoorbeeld ook de brandende olielamp, als symbool van het eeuwige licht, verwijzend naar de eeuwigheid en de onsterfelijkheid. Wanneer er rook te zien is bij de lamp, kan dat gezien worden als een opstijgingssymbool van een gezuiverde ziel. Vuur is ook terug te vinden in grafsymboliek bij de vogel feniks die uit zijn as herrijst. Een wedergeboorte. |
|
Laatst aangepast op zondag 08 januari 2012 10:17 Heeft u op- of aanmerkingen over bovenstaand artikel? Uw reactie wordt op prijs gesteld. |