Provincies

Utrecht

 

In Nederland komt wat het aantal begraafplaatsen betreft de provincie Utrecht op de negende plaats. Deze plaats wordt enigszins gerechtvaardigd door het feit dat Utrecht van alle provincies het geringste oppervlak kent. Met de in totaal 234 begraafplaatsen scoort Utrecht wel hoog (vierde plaats) als het gaat om het aantal inwoners per begraafplaats. Het aantal begraafplaatsen in de provincie is in 2019 gestegen door de toevoeging van de gemeenten Leerdam en Zederik in de nieuwe gemeente Vijfheerenlanden, waar ook Vianen in is opgegaan.

Van alle begraafplaatsen is bijna 38% (89 in totaal) in handen van een gemeente. Dit percentage ligt hoger dan het landelijk gemiddelde dat op 33% ligt. De tweede groep wordt gevormd door de katholieke begraafplaatsen met bijna 21% (49), gevolgd door 41 begraafplaatsen van hervormde signatuur (18%). Opvallend is het grote aantal particuliere begraafplaatsen in Utrecht. Met bijna 11% vormt dit bijna het dubbele van het landelijke gemiddelde. Joodse begraafplaatsen vormen met iets meer dan 5% slechts een kleine groep in Utrecht. Qua percentage is dit vergelijkbaar met het landelijke beeld.

Utrecht 2021De verdeling naar aard/gezindte is in het diagram hiernaast weergegeven.

In Utrecht liggen 59 begraafplaatsen bij een kerk, bijna 25% van het totaal. Dat is laag in vergelijking met andere provincies. Van deze 59 liggen er maar 19 daadwerkelijk rond een kerk, met dien verstande dat 9 daarvan geruimd zijn. De meeste kerkhoven in Utrecht liggen dus niet rond een kerk maar erachter of in de nabijheid.

Zoals gezegd kent Utrecht naar verhouding een groot aantal particuliere begraafplaatsen. Met 25 begraafplaatsen staat Utrecht tweede naar verhouding op het totaal aantal begraafplaatsen. Veel van die particuliere begraafplaatsen liggen op de Utrechtse Heuvelrug, maar ook daarbuiten vinden we enkele interessante, zoals het graf van H.S. de Bruyn in Kockengen. Dit graf ligt in een complex van moestuinen. De meest bekende particuliere begraafplaats is ongetwijfeld de graftombe van Nellesteyn in Leersum.

Van de 234 begraafplaatsen zijn er 12 in zoverre geruimd dat er geen grafmonumenten meer te vinden zijn. Daarnaast worden er op 59 begraafplaatsen geen nieuwe graven meer uitgegeven omdat ze gesloten zijn. Daarmee zijn er in Utrecht daadwerkelijk nog 162 begraafplaatsen in gebruik, ofwel iets meer dan 70%.

In Utrecht zijn 38 begraafplaatsen of onderdelen daarvan van rijkswege beschermd. Van 45 begraafplaatsen is bekend dat ze zijn aangewezen als gemeentelijk monument (samen goed voor ruim 35%). Onder de rijksmonumenten bevinden zich onder andere de begraafplaats Soestbergen en de eerder genoemde graftombe van Nellesteyn in Leersum. Slechts drie joodse begraafplaatsen zijn van rijkswege beschermd. Dat aantal ligt in andere provincies over het algemeen hoger.

De gemeente met de meeste begraafplaatsen in de provincie Utrecht is Vijfheerenlanden met 27 begraafplaatsen. Dat was voorheen gemeente Stichtse Vecht met 22 begraafplaatsen. Op de derde plaats staat Utrechtse Heuvelrug met 20 begraafplaatsen. Met die aantallen vallen deze gemeenten ver buiten de landelijke top 10. De provincie kent verder drie gemeenten met maar twee begraafplaatsen.

Wat het oppervlak aan begraafplaatsen betreft, zijn de Utrechtse begraafplaatsen goed voor 6,2% van het totaal. Het gaat dan om 250 hectare waarbij de grootste begraafplaats in de provincie in Leusden is te vinden: begraafplaats en crematorium Rusthof van de gemeente Amersfoort. Deze begraafplaats beslaat zo'n 29 hectare. Gemiddeld heeft Utrecht 1,8 m2 grafruimte per inwoner beschikbaar. Dat is net iets onder het landelijk gemiddelde dat op 2,3 m2 ligt.

 

* Bij het overnemen van gegevens s.v.p. vermelden: Dodenakkers.nl - Kenniscentrum Funerair Erfgoed